कापूस पिकवणं जितकं कष्टाचं आहे, तितकंच तो विकणं आता जिकिरीचं झालंय, नाही का? गेल्या काही दिवसांपासून बाजारात एकच चर्चा होती की, सीसीआय (CCI) आता कापूस खरेदी बंद करणार. पण आता एक दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. केंद्र सरकारने अखेर कापूस खरेदीला मुदतवाढ दिली आहे.
चला तर मग, या निर्णयाचा तुम्हाला नक्की काय फायदा होणार आणि परिस्थिती काय आहे, हे सोप्या भाषेत समजून घेऊया.
१५ मार्चपर्यंत कापूस विकता येणार: नेमका निर्णय काय?
सगळ्यात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, आता महाराष्ट्रात १५ मार्च २०२६ पर्यंत कापूस खरेदी सुरू राहणार आहे. आधी अशी चर्चा होती की २७ फेब्रुवारीला खरेदी बंद होईल, पण सरकारने ती १५ दिवसांनी वाढवली आहे.
नुसती मुदत वाढवली नाही, तर सरकारने ‘स्लॉट बुकिंग’ची सोयही दिली आहे. म्हणजे तुम्हाला केंद्रावर तासन् तास रांगेत उभं राहण्याची गरज नाही. तुम्ही तुमचा वेळ आणि तारीख आधीच बुक करू शकता.
एक व्यावहारिक उदाहरण: समजा तुमच्याकडे ५० क्विंटल कापूस घरात पडून आहे आणि बाहेर भाव पडलेत, तर १५ मार्चपर्यंत तुम्ही आरामात स्लॉट बुक करून तो हमीभावाने विकू शकता.
मुख्यमंत्री आणि केंद्राचा पाठपुरावा
आपल्या राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी केंद्राला पत्र लिहून ही मुदत ३० एप्रिल पर्यंत वाढवण्याची विनंती केली होती. त्याचं कारणही तसंच होतं, कारण अजूनही अनेक शेतकऱ्यांच्या घरात कापूस पडून आहे.
केंद्राने सध्या तरी फक्त १५ मार्चपर्यंतच मुदत दिली आहे. ही मुदत थोडी कमी वाटतेय, पण ‘काहीच नाही त्यापेक्षा १५ दिवस तरी मिळाले’ असं म्हणायला हरकत नाही. उद्यापासून सर्व खरेदी केंद्रांवर काम पुन्हा जोमाने सुरू होईल.
बाजारभाव पडलेत, मग हमीभावच बरा!
सध्या जर तुम्ही बाहेरच्या व्यापाऱ्यांकडे गेलात, तर कापसाला ७,२०० ते ७,७०० रुपयांच्या दरम्यान भाव मिळतोय. हा भाव सरकारी हमीभावापेक्षा (MSP) कमी आहे.
जानेवारी महिन्यात वाटलं होतं की भाव ८,५०० पार जातील, पण सीसीआयने आपला साठा बाजारात विकायला काढला आणि भाव पुन्हा खाली आले. अशा वेळी खाजगी व्यापाऱ्याला कमी भावात कापूस देण्यापेक्षा सीसीआयला हमीभावाने विकणं कधीही फायद्याचं ठरेल.
आतापर्यंतची खरेदी आणि पुढचा अंदाज
आतापर्यंत देशात १०२ लाख गाठींची खरेदी झाली आहे. यात तेलंगणा राज्य सध्या आघाडीवर आहे. महाराष्ट्रात आतापर्यंत २५.५० लाख गाठी खरेदी केल्या गेल्या आहेत.
तज्ज्ञांच्या मते, या वाढीव १५ दिवसांत महाराष्ट्रातील हा आकडा २८ ते ३० लाखांपर्यंत जाऊ शकतो. म्हणजे अजून ३ ते ४ लाख गाठी कापूस सरकार खरेदी करेल.
खरेच १५ दिवस पुरेसे आहेत का?
प्रामाणिकपणे सांगायचं तर, १५ दिवसांची मुदत खूपच कमी आहे. अनेक शेतकऱ्यांना स्लॉट मिळायलाच ४-५ दिवस लागतात. त्यात पुन्हा मोजणी आणि इतर तांत्रिक गोष्टी आल्याच.
शेतकऱ्यांची आता एकच मागणी आहे की, ही मुदत एप्रिल अखेरपर्यंत वाढवायला हवी. १५ दिवसांत सर्वांचाच कापूस खरेदी होईल याची शाश्वती कमी आहे, पण ज्यांच्याकडे माल तयार आहे त्यांनी वेळ न घालवता तातडीने नोंदणी केलेली बरी.
निष्कर्ष: तुम्ही काय करायला हवं?
मित्रांनो, सध्या सरकारचं धोरण पाहता कापसाचे भाव लगेच वाढतील असं दिसत नाही. बाहेरचा बाजार भाव पडलेला असताना सीसीआयचं हे केंद्र तुमच्यासाठी एक सुरक्षित पर्याय आहे.
माझा सल्ला: जर तुमच्याकडे कापूस शिल्लक असेल, तर भाव वाढण्याची वाट पाहत बसण्यापेक्षा १५ मार्चच्या आत स्लॉट बुक करा आणि आपला माल हमीभावाने विकून टाका. थोडा उशीर झाला तर पुन्हा मुदतवाढ मिळेल की नाही, सांगता येत नाही.
Cotton Rate : आजचे कापसाचे भाव महाराष्ट्र
sachin popalghat
सचिन पोपळघट हे 'आपला बळीराजा' न्यूज पोर्टलचे मुख्य संपादक आणि कृषी अभ्यासक आहेत. त्यांना शेतीविषयक बातम्या, हवामान अंदाज आणि सरकारी योजनांची (पीक विमा, कर्जमाफी) सखोल माहिती ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांपर्यंत सोप्या भाषेत पोहोचवण्याचा दांडगा अनुभव आहे. पारदर्शक, अचूक आणि पडताळणी केलेली माहिती बळीराजाला देणे हेच त्यांचे मुख्य ध्येय आहे.